اوقات شرعی کیاسر
پایگاه خبری چهاردانگه: زبان هر ملتی مهمترین شاخصه های هویتی آن ملت است.
از نظر علم ارتباطات و علوم جامعه شناسی ،اصلی ترین راه برقراری رابطه بین انسان ها “زبان” است.
از طریق تکلم و انتقال مفاهیم است که ما می توانیم نسبت به توضیح و توصیف شرایط اقدام کنیم و از همین راه خواهیم توانست نسبت به تغییر “شرایط موجود” و رسیدن به “شرایط ممکن” اقدام مناسب را انجام دهیم.
در دل همه فرهنگ های اصلی چند فرهنگ فرعی هم رشد می کند که به اولی فرهنگ مادر و به فرهنگ های پدید آمده از آن ،خُرده فرهنگ گفته می شود.
در کشور ما هم به سبب وجود یک تمدن عظیم هزاران ساله و برخورداری از یک تاریخ غنی شاهد وجود یک فرهنگ غالب که تحت نام تمدن ایرانشهری رشد یافته هستیم و بالطبع در دل این تمدن عظیم خرده فرهنگ هایی با شرایط ویژه که در محیط های اقلیمی مشخص رشد کرده اند زاده می شوند.
یکی از شاخص ترین خرده فرهنگی های ایران فرهنگ مردم مازندران است که جزو قدیمی ترین آداب و سنن تاریخ بشر به حساب می آید.
ساحل جنوبی دریای خزر به عنوان زیستگاه انسان اولیه و کشف شواهدی مبنی بر سکونت انسان از هفتاد هزار سال پیش تا به امروز جزو مهمترین حوزه های فرهنگ و انسان شناسی دنیا محسوب می شود.
پیش از آنکه فلات ایران قابل سکونت شود انسان های نخستین در این اقلیم کهن زندگی می کردند.تا قبل از مهاجرت آریائی ها هم مردمان این ناحیه دارای رسم و رسوم خاص خود بودند و از این حیث بر تمدن آریایی ارجحیت دارند.
با این اوصاف ما می توانیم از پنج بازه تمدنی متفاوت در مورد فرهنگ مردم خطه شمال و مازندران نام ببریم. یکم فرهنگ نخستین از بیش از هفتاد هزار سال پیش تا ورود اقوام مهاجر آریایی. دوم اختلاط فرهنگی و زبانی پس از ورود آریایی ها .
سوم تاثیرات آئین میترائیسم بر تمدن مردم شمال .چهارم تاثیر آئین زرتشت بر فرهنگ و تمدن مردم منطقه و پنجم اختلاط و هم آمیزی تمام این فرهنگ ها با فرهنگ و تمدن اسلامی که به نسبت سایر بازه های فرهنگی و تمدنی بسیار جوانتر بوده و مربوط به هزار سال گذشته می باشد.
با یک نگاه سطحی به این پنج مرحله تکاملی فرهنگ مردم مازندران می توان فهمید که با چه غنای تمدنی و زبانی مواجه هستیم. هر چند زبان مازندرانی کنونی را بازمانده ای از زبان پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی می دانند اما در اثر اختلاط بیش از اندازه با سایر زبان های غالب از جمله فارسی دری،عربی و واژه های فرنگی که در چند دهه گذشته به زبان مازندرانی رسوخ کرده اند ،کم کم از هویت اصلی خود دور شده است ضمن اینکه به دلیل سیاستهای یکسان سازی حکومت مرکزی در دوران قاجار و پهلوی از ارزش و اهمیت این زبان هم کاسته شده است.
یکی از مهمترین دلایل کم توجهی به زبان مازندرانی نداشتن رسم الخط مخصوص این زبان است.
چرا که گویش مازندرانی متناسب با رسم الخط عربی فعلی تکامل پیدا نکرده است و تاکید فراوان بر اصوات و اِعراب ،قدرت رسم الخط عربی برای زبان مازندرانی را به شدت کم می کند. البته در سده های گذشته به دلیل استفاده دبیران و دیوان سالاران حکومت های محلی از خط پهلوی این مشکلات کمتر دیده می شد اما از وقتی که به کارگیری این خط پس از سلسله باوندیان منسوخ شد در ارئه مفاهیم و انتقال معنا مشکلات بزرگی نمایان شده است.
برای احیای زبان های محلی به ویژه زبان باستانی مردم مازندران بهتر است تا متولیان فرهنگی استان نسبت به تعریف و بازآفرینی یک رسم الخط متناسب با این زبان اقدام کنند و با آمزش آن در سطح مدارس و کانون های فرهنگی از مرگ قریب الوقوع یک زبان مهم مرتبط با حوزه تمدن ایرانشهری جلوگیری نمایند./وارش نیوز
