اوقات شرعی کیاسر
چند سالی هست که مردم بالاده در نیمه های تابستان، به رسم نیاکان خود اقدام به برگزاری جشنوارهای برای پختن هَلی تِرشی یا همان رب آلوچه جنگلی می کنند. آنان از درختان آلوچه جنگلی، محصولی را فرآوری می کنند که طبیعت در اختیارشان قرار داده است. جنگل هیرکانی، فقط چوب درختانش نیست که با نهایت بی مهری مورد بهره برداری قرار گرفته است بلکه در هر گوشه آن، نعمتی از سوی طبیعت بخشنده در اختیار جنگل نشینان قرار داده است و آلوچه جنگلی یکی از آنهاست.
برای اطلاع از چگونگی اجرای چهارمین جشنواره هلی ترشی بالاده پای صحبت دبیر این جشنواره نشستیم. آقای عین اله آزموده که مدیر انجمن فرهنگی سادوای بالاده و خود از هنرمندان گرافیک و عکاسی هستند و نزدیک به چهار دهه است که در عرصه رسانه و فرهنگ فعالیت دارند، در باره چگونگی ایده برگزاری جشنواره هلی ترشی گفت: نیاکان ما از دیرباز هلی ترشی را به عنوان چاشنی ترش غذاهای گوشتی استفاده می کردند اما با آمدن رب گوجه فرنگی، هلی ترشی به فراموشی سپرده شد. زیرا فرآوری چند کیلو هلی ترشی مستلزم زحمتی دو سه روزه است اما رب گوجه فرنگی در هر مغازه ای پیدا می شود (که آن هم معلوم نیست داخلش چه موادی هست). اکنون ما با رویکردی دوباره به غذاهای سالم نیاکان خود، برگزاری جشنواره هلی ترشی را برنامه ریزی کردیم که خوشبختانه با اقبال خوب مردم بالاده و روستاهای همجوار روبرو شد و امسال چهارمین جشنواره را برگزار می کنیم.
وی در باره حفظ محیط زیست و بهره برداری توسعه محور از جنگل گفت: برای ما جنگل نشینان حفظ محیط زیست منطقه به ویژه جنگل و خاک و آب از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و همواره تلاش کردیم ضرورت حفظ محیط زیست را برای مردم بازگو کنیم که اگر طبیعت را حفظ کنیم از نعمت های آن نیز می توانیم بهره مند شویم و آلوچه (هلی) و ازگیل (کاندس) و وَلیک و گلابی وحشی (تِلکا) و دیگر میوه ها و گیاهان خوراکی و دارویی از جمله این مواهب طبیعت هستند که فقط با حفظ محیط زیست امکان بهره برداری متوازن از آن وجود دارد.
آقای آزموده در باره تامین هزینه های جشنواره هلی ترشی گفت: خداوند را سپاس که مردم فرهنگ دوست بالاده همواره آستین همت را بالا زده و ما فرزندان خود را مورد لطف قرار داده و منبع تامین مالی جشنواره هستند. با این حال ما در خرج کرد مالی بسیار دست به احتیاط هستیم تا با کمترین هزینه بهترین کارآیی را داشته باشیم. خوشبختانه با رویکردی مثبت به توانمندی های فرزندان روستا، تمامی دست اندرکاران اجرایی جشنواره از گروه موسیقی گرفته تا مجری و شاعر و تئاتر و … از اهالی بالاده و مردم روستاهای همجوار هستند. جا دارد از یکایک مردم خوب دیارمان صمیمانه سپاسگزاری کنم که برای رشد و اعتلای فرهنگ شان اینگونه پای کار آمدند و به جای توقع برای آوردن مجری ها و نوازندگان مطرح استانی آن هم با هزینه های گزاف، به توانمندی فرزندان خود اعتماد دارند و آنان را مورد حمایت قرار می دهند.
مدیر انجمن فرهنگی سادوای بالاده، با قدردانی از دست اندکاران اجرایی جشنواره هلی ترشی، آنان را پیشآهنگان فرهنگ بالاده معرفی کرد و بیان داشت: در اجرای جشنواره همه در کنار یکدیگر هستیم؛ از اقشار تحصیلکرده و دانشگاهی و روحانیون و جوانان و به ویژه بانوان و زنان خانه دار گرفته تا اعضای شورای اسلامی و بسیج و دهیاری و انجمن فرهنگی سادوا خود را صاحب این جشنواره می دانند و با جان و دل تلاش می کنند. این مردم ثابت کردند که در کار گروهی به ویژه از نوع فرهنگی، با همدیگر یک دل و یک صدا هستند و برای حفظ فرهنگ شان و انتقال به نسل آینده ارزش قائل هستند.
دبیر چهارمین جشنواره هلی ترشی مازندران در رابطه با همکاری و حمایت مسئولان شهرستان ساری و استان مازندران بیان داشت: در طول سال هایی که در بالاده – این روستای دور افتاده و محروم شهرستان ساری – فعالیت فرهنگی انجام میدهیم، هیچ مسئول فرهنگی و اداری و نمایندگان ادوار مجلس نه یک ریال حمایت مالی کردند و نه حمایت معنوی. از اداره کل میراث فرهنگی که گهگاهی با هدایای فرهنگی و کارهای تبلغاتی گوشه چشمی به جشنواره دارد و نیز از صدا و سیمای مازندران که گاهی با پوشش خبری فعالیت فرهنگی مردم بالاده را رسانه ای می کند و همچنین از مسئولان بخش چهاردانگه که با حضورشان مایه دلگرمی ما میشوند، سپاسگزارم. این فعال فرهنگی و رسانه ای در ادامه سخنی با مسئولان استان داشت: اگر مسئولان فرهنگی استان از فعالیت های خودجوش فرهنگی مردم روستاها حمایت کنند و اندکی ناچیز از بودجه های چند میلیاردی فرهنگی که صرف اجرای همایش ها و چاپ بنرها و بیلبوردهای رنگارنگ می شود را در اختیار فعالان فرهنگی روستاها قرار دهند و از آنها حمایت کنند قطعا تاثیر بیشتری در حفظ هویت فرهنگ بومی و زبان و آداب و رسوم مازندران خواهد داشت.
این راهی که امروزه مسئوان فرهنگی استان می روند نه تنها در حفظ هویت فرهنگی مردم مازندران تاثیری چشمگیری ندارد، بسا از هم اکنون شاهد گسست فرهنگی بین نسلی و نابودی شتابنده زبان و فرهنگ مازندرانی هستیم. شایان گفتن است که چهارمین جشنواره هلی ترشی مازندران در ششم شهریور ۱۴۰۴ و از ساعت ۱۰ بامداد تا ۱۲ ظهر در روستای بالاده واقع در بخش چهاردانگه ساری برگزار می شود.
