معرفی دکتر محمد عبدالاحد، برنده جایزه بین المللی مصطفی

دکتر محمد عبدالاحد، فرزند حجت السلام المسلمین عبدالحمید عبدالاحد_ از مبارزان پیش از انقلاب و نماینده امام خمینی در ژاندارمری_ در سال ۱۳۶۱ در تهران متولد شد و پدرشان اهل شهر کیاسر، مرکز بخش چهاردانگه می‌باشد.

دکتر عبدالاحد، دوره کارشناسی را در دانشگاه علم صنعت تهران در رشته فیزیک کاربردی( اتمی)(1383-1379)، دوره کارشناسی ارشد را در دانشگاه صنعتی شریف در رشته فیزیک کاربردی( ماده چگال) (1386 -1384) و دوره دکترا را در دانشگاه تهران در رشته مهندسی برق نانو الکترونیک(1391 – 1388) گذراند.

دکتر محمد عبدالاحد در مورد چرایی جذب شان به سمت درمان سرطان چنین توضیح می دهد: « دانشجوی تازه وارد دوره دکتری مهندسی برق بودم و سروکاری با موضوع بیماری سرطان نداشتم درواقع می‌خواستم در زمینه فتونیک رساله دکتری خود را تنظیم کنم، اما گپ و گفت: ساده من با مهاجرزاده، استاد مهندسی برق دانشگاه تهران، ذهنیتم را به شکل چشمگیری تغییر داد.

در همین گفتگو و اندکی مطالعه متوجه شدم که علوم زیستی مرتبط با سرطان و کاربرد‌های الکترونیک در آن می‌تواند زمینه پژوهشی واقعا فوق‌العاده‌ای باشد. وقتی تصمیم گرفتم تحت نظر مهاجرزاده کار روی رساله را آغاز کنم، معلوم شد که بدون یک پشتوانه قوی در علوم زیستی، برای پیشرفت در این حوزه کار بسیار دشواری در پیش دارم. بنابرابن علاوه بر مطالعات معمول در زمینه مهندسی برق، مطالعه علوم زیستی، به طور خاص در مورد سرطان، آسیب‌شناسی، رفتار زیست‌شیمیایی سلول و همچنین ترجمه آن در حوزه الکترونیک را آغاز کردم.

مهاجرزاده تمام امکانات اولیه کار را فراهم کرد و حتی از یکی از استادان زیست‌شناسی (مهران حبیبی رضایی) خواهش کرد که به ما زیست‌فناوری بیاموزد. در طول این دوره که حدود ۲ سال طول کشید، در زمینه رفتار الکتریکی سلول‌های سرطانی و سالم چند مقاله منتشر و چند دستگاه اختراع کردم که برخی از آن‌ها در جهان بی‌سابقه بودند. پس از دریافت مدرک دکتری، دانشگاه تهران به خاطر همین دستارود‌های چشمگیر، این فرصت فوق‌العاده را به من داد تا پژوهش‌ها را در یک آزمایشگاه اختصاصی دنبال کنم. در همان زمان، ستاد توسعه فناوری میکروالکترونیک معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری نیز بودجه‌ای به پژوهش‌هایم اختصاص داد.»

وی درباره زمینه پژوهشی‌شان چنین توضیح دهید:«پژوهش من اینطور خلاصه می‌شود: مبارزه با سرطان با کمک الکترونیک در زمینه تشخیص، از علم تا محصول. در واقع در فصل مشترک رشته‌های علمی گوناگونی کار می‌کنم، نقطه‌ای کلیدی که سدشکنی‌های دنیای علم اغلب در آنجا رخ می‌دهد.

«یافتن امضای الکترونیکی شروع سرطان»، و «چگونگی کنترل الکتریکی کارکرد سرطان برای جلوگیری از اثر‌های ویرانگر آن بر بدن»، دو تا از مهم‌ترین پرسش‌ها در زمینه پژوهشی من هستند که پاسخ به آن‌ها می‌تواند منجر به سدشکنی شود.»

آرزوی دانشمند موفق جهان اسلام ؟

تلاش می‌کنم یک دوره مشترک فلوشیپ-پسادکتری با عنوان «جراحی انکولوژی الکتروتکنیکی» راه‌اندازی کنم که فصل مشترک میان رشته‌های جراحی و مهندسی برق است.

جایزه مصطفی(ص)

دکتر محمد عبدالاحد در سال 2019 به عنوان یکی از برگزیدگان مقیم کشورهای اسلامی جایزه مصطفی (ص) برای «ترجمه رفتار سلول‌های سالم و سرطانی در حوزه الکترونیک (روش‌های نوین تشخیص سرطان) انتخاب شد.

وی می‌گوید: من به زندگی صادقانه‌ای معتقدم که در آن به انسان‌ها فارغ از دین و نژادشان کمک کنم.

دستاوردها و اختراعات برجسته

تمرکز اصلی تحقیقات دکتر عبدالاحد بر روی سرطان و به کارگیری فناوری‌های میان‌رشته‌ای در زمینه تشخیص و درمان این بیماری است. وی تاکنون اختراعات متعددی را در این حوزه ثبت کرده و برخی از آنها موفق به دریافت حق ثبت اختراع ایالات متحده آمریکا شده‌اند. از جمله مهم‌ترین اختراعات او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

دستگاه تشخیص سرطان (CDP): این دستگاه به عنوان یک سیستم تشخیص بلادرنگ طراحی شده است که به پزشکان در حین جراحی سرطان سینه کمک می‌کند تا نواحی آلوده و غدد لنفاوی درگیر سرطان را با دقت بالا شناسایی کنند. این فناوری مکمل روش‌های پاتولوژی منجمد و دائمی است و امکان تشخیص سریع سلول‌های سرطانی پرخطر را فراهم می‌کند.
دستگاه تست تشخیص تومور (IPDT): این دستگاه ابزاری مهم برای رادیولوژیست‌ها است که به آن‌ها کمک می‌کند تا وضعیت توده‌های پستان را ارزیابی کرده و میزان ریسک بدخیمی را به سرعت تشخیص دهند. به کمک IPDT، فرآیندهای بدخیمی از مراحل ابتدایی قابل شناسایی بوده و این دستگاه به تصمیم‌گیری دقیق‌تر برای جراحی کمک می‌کند.
دستگاه تشخیص بلادرنگ گونه‌های اکسیژن فعال در خون (BROSS): یک حسگر الکتروشیمیایی که روی خون فرآوری نشده کار می‌کند و امکان شناسایی سریع وجود نوتروفیل‌های LDN را در بیمارانی که توده‌های پستان دارند فراهم می‌سازد. این دستگاه با اندازه‌گیری گونه‌های اکسیژن فعال، هشدارهای لازم درباره احتمال ابتلا به سرطان سینه را ارائه می‌دهد.
دستگاه درمان با بار الکتریکی مثبت (TCEP): این فناوری درمانی مکمل، از بار الکتریکی مثبت برای سرکوب رشد سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند و با کمترین آسیب به بافت‌های سالم، به عنوان روشی نوآورانه در درمان سرطان مطرح است.
دستگاه ردیاب گونه‌های اکسیژن فعال در نمونه خلط (SSDR): این سیستم الکتروشیمیایی جهت تشخیص فوری گونه‌های اکسیژن فعال در نمونه‌های خلط طراحی شده است که کاربرد ویژه‌ای در تشخیص بیماری‌های حاد عفونی ریه از جمله کرونا دارد.