معرفی بقعه تاریخی امام زاده یحیی (ع) ساری

امامزاده یحیی شهر ساری در استان مازندران که در وسط محوطه مصفایی قرار گرفته یکی از جاذبه های مهم زیارتی و گردشگری این شهر محسوب می شود. به استناد شجره‌ نامه موجود، امامزاده یحیى از فرزنداران امام موسى کاظم (علیه السلام) است. کتیبه روی صندق شخصیت های مدفون در این بقعه را چنین معرفی می نماید: یحیی بن موسی الکاظم (علیه السلام) و برادرش حسین بن موسی (علیه السلام) و خواهرشان سیده سکینه (علیها السلام).

محدوده مرکزی شهر ساری مانند سایر شهرهای شمالی از بافت و ابنیه تاریخی قدیمی مهمی برخوردار است. از جمله، امامزاده یحیی نیز در شمال خیابان جمهوری اسلامی و در مجاورت برج سلطان زین العابدین واقع شده که گنبد آن در سال ۸۴۹ هجری ساخته شده است.

هسته اصلی بنای امامزاده دارای پلان دایره شکل می باشد که حجم استوانه ای را به وجود آورده است. برج مقبره مذکور با گنبد دو پوسته پوشانده شده که پوسته درونی بر پایه چفتی تیزه دار اجرا شده و بر روی آن گنبد بیرونی به صورت رک و ۱۲ ضلعی قرار گرفته است. مصالح مورد استفاده در بنا نیز آجر ختایی با ابعاد ۱۹ در ۱۹ در ۴ سانتیمتر، ملات آهکی و گچ می باشد. در دوره معاصر نیز آجرهای سه سانتی جهت نماسازی بخش های الحاقی استفاده شده است. از چوب نیز برای ساخت در ورودی، پنجره و ضریح استفاده شده است.

بنای امامزاده برجی استوانه‌ ای با گنبد هرمی چند ضلعی به ارتفاع حدود ۲۰ متر است که مدخل آن در سمت شرق قرار دارد. در زیر پاکار گنبد، حاشیه‌ ای تزیینی و مقرنس دیده می‌شود. سطح بیرونی گنبد ساده و بدون تزیین است. این بنا دارای دری دو لنگه و نفیس بوده که ظاهرا امروزه در موزه‌ ملی ایران موجود است. این در به تاریخ ۸۴۶ هجری قمری توسط «استاد حسین و استاد محمد نجار گیل» ساخته شده است. درون بقعه، صندوقی مشبک و چوبین است و درون آن صندوق دیگری است که نام بانی آن خواجه الحسن بن پیر علی الرومی و نام کاتب فخرالدین مطهر بن عبدالله الداعی الحسنی الاملی و نام‌ های سازندگان آن حسین النجار و الاستاد محمد بن الحسن الجیلانی به تاریخ ساخت ۸۴۹ هجری قمری بر آن دیده می‌شود.

ساختمان برج آجری امامزاده یحیی در شهر ساری واقع شده و در تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۱۳ با شماره ثبت ۲۱۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.