غارهای «کافرکلی» در آمل شناسایی می شود

میثم فلاح سرپرست پروژه بررسی و شناسایی غارهای دستکند صخره‌ای شهرستان آمل در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: مجوز این پروژه تحقیقاتی ۲۵ اردیبهشت ماه از سوی پژوهشگاه میراث فرهنگی به منظور بررسی و شناسایی مجموعه کافرکلی های شهرستان آمل صادر شده است.

وی با بیان اینکه غارهای دستکند صخره‌ای یا کافر کلی‌ها مجموعه جذاب و کم نظیری در ایران هستند افزود: در پروژه حاضر تلاش می‌شود تا این آثار، که علیرغم کثرت تعداد و اهمیت مطالعاتی کاملاً مغفول مانده‌اند، بررسی، مستندنگاری، معرفی و فرم و عملکرد آنها بررسی شود.

فلاح اظهار داشت: در این پروژه سعی بر آنست که تمامی این آثار مورد شناسایی بررسی، مطالعه و بررسی میدانی و روشمند باستان شناسی قرار گیرد و علاوه برآن مستند سینمایی تهیه شود.

سرپرست پروژه بررسی مجموعه کافرکلی های شهرستان آمل با اشاره به این مطلب این پروژه نخستین طرح بررسی باستان شناسی با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی است که به مطالعه و بررسی این غارهای دستکند صخره‌ای می‌پردازد؛ یادآور شد: این آثار که از سایر سازه‌های صخره‌ای و دستکند کشورمان به لحاظ تراکم و تمرکز در یک منطقه، بسیار چشمگیر هستند، در مواقع خاصی ایجاد شدند.

وی در ادامه گفت: تعداد قابل ملاحظه‌ای از این آثار در ارتفاعات قرار دارد، که امروزه فقط به صورت صخره نوردی قابل دسترسی است و گروهی در مجاورت مناطق مسکونی روستایی و قابل دسترسی و تعدادی نیز در معابر سوق الجیشی و دره‌های میان کوهی دره هراز دارند.

فلاح نقشه برداری هوایی و مدل سازیِ سه بُعدی دیجیتالی در رایانه با پهپاد فتوگرامتری را از دیگر اقدامات این فصل از پروژه برشمرد و افزود: این مدل کاملاً طبیعی اما با قابلیت تشخیص مختصاتی نقطه به نقطه و همچنین اندازه گیری پارامترهای معماری در دسترس پژوهشگران قرار می‌گیرد و آنها را از حضور مستقیم در سایت‌های غیر قابل دسترس و پژوهش فیزیکی بی نیاز می‌کند وهمچنین درصورت تخریب سازه یا محوطه، قابلیت بازسازی و یا مرمت نقطه به نقطه را فراهم می‌کند.

فلاح با تاکید بر این مطلب که این مجموعه‌ها کاربری‌های جدا و منفک از یکدیگر دارند در حد یک فرضیه است افزود: این غارهای دستکند جنبه آئینی و پرستشگاهی، کارکرد دفاعی و دیدبانی، استقرار موقت، و برخی دیگر نیز احتمالاً در ارتباط با آرامگاه بوده‌اند البته همه این فرایض منوط به اتمام طرح و تحلیل داده‌ها و مقایسه آن با نمونه‌های مشابه است.

غارهای دستکند مازندران موسوم به کافر کلی بر بدنه سترگ کوه‌های البرز میانی در دره هراز، بخش لاریجان شهرستان آمل، و در محدوده‌ای به طول تقریبی ۵۰ کیلومتر در حد فاصل روستای “آبِ اَسک” تا روستای “پَنجاب” شهرستان آمل (جنوب به شمال و یا بالعکس) قرار دارند.