اوقات شرعی کیاسر
گاوبانگی گوزن های قرمز در جنگل های هیرکانی همه ساله از نیمه دوم شهریو ماه شروع می شود و تا پایان نیمه اول مهر ماه ادامه می یابد.
مرال یا گوزن قرمز ، نماد تنوع زیستی جنگل های هیرکانی و از گونه های حمایت شده در جنگل های شمال است که قلمرو آن از شمال غرب تا ارسباران و از شمال شرق تا بخش های از خراسان شمالی امتداد دارد.
مناطق جنگلی هزارجریب بهشهر و نکا ، پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهاردانگه ، کیاسر و محدوده امن منطقه حفاظت شده البرز مرکزی در مازندران از مهم ترین زیستگاههای مرال در کشور است.
گاوبانگی که جنگل نشینان شمال از آن با نام ‘ ورزا چمر ‘ یاد می کنند ، به فعالیت پر سر و صدای گوزن های نر همزمان با فصل جفت گیری برای تعیین قلمرو گفته می شود .
گوزن های نر برای تعیین قلمرو به جنگ با دیگر نرها می روند و با ایجاد صدایی شبیه صدای گاو اهلی ، گوزن های ماده را در محدوده قلمرو خود جمع می کنند.
در فصل گاوبانگی اگر گوزن نر صدای گوزن نر دیگری را در محدوده قلمرو خود بشنود با سرعت به سمت صدا حرکت می کند تا گوزن مهاجم را از قلمرو خود خارج کند.
شکار انسانیت
اگر چه فصل گاوبانگی مرال ها در سال های اخیر به یکی از جاذبه های گردشگری مازندران تبدیل شده است و برخی از آژانس های تورگردی با تبلیغ آن برای جذب گردشگر در این فصل تلاش می کنند ، اما این فصل فرصت طلبانه ترین چهره برخی از شکارچیان را هم به تصویر می کشد .
مرال های ماده در فصل گاوبانگی پس از آن که مرال نر با قرار گرفتن در بلندی بانگ سر می دهد تا قلمروش را تعیین کند، در فضای باز جنگل جمع می شوند تا وارد حرمسرای حریفی شوند که بقیه رقبا را از قلمروش خارج می کند و این زمان یکی از فرصت طلبانه ترین موقعیت برای برخی از شکارچیان است تا عیششان را با گرفتن قربانی از حرمسرای تشکیل نشده ، کامل کنند.
همچنین بانگ پی درپی مرال های نر هم در این دوره ردیابی آنها را برای شکار آسان تر می کند.
شکارچیان فرصت طلب اما به همین میزان قانع نمی شوند بلکه با تقلید بانگ گوزن های نر به وسیله دمیدن در شاخ گوزن یا کدو ، گوزن های نری را به دنبال فراری دادن رقبا از قلمروشان هستند ، به طرف خودشان می کشانند و بانگشان را همراه با نطفه زادآوری خفه می کنند.
شلیک به جای آرامش
رئیس اداره حیات وحش محیط زیست مازندران در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از دوره گاوبانگی به عنوان دوره ای حساس برای مرال ها بویژه گونه نر یاد کرد و گفت که در این دوره باید آرامش بر محیط زندگی آنها حکفرما باشد.
کوروس ربیعی تعداد مرال های موجود در جنگل های مازندراناز رامسر تا گلوگاه را بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ راس اعلام کرد و افزود : مرال نر در دوره گاوبانگی در حالت مستی به سر می برد و حساسیتش نسبت به تهدیدات بشدت کاهش می یابد و به همین دلیل هم دقت لازم را در تشخیص صدای رقیب واقعی با صدای ساخته شده توسط شکارچیان از دست می دهد.
وی گفت : ایجاد هرگونه استرس در زمان گاوبانگی باعث کاهش میزان زاد و ولد این حیوانات کمیاب می شود و محیط زیست استان با کمک مردم و تشکل های مردم نهاد به دنبال کاهش این استرس است.
استقرار ۳۰ چادر حفاظتی در دوره گاوبانگی
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست مازندران نیز به خبرنگار ایرنا گفت که ۳۰ دستگاه چادر حفاظتی در مناطق حساس و اجتماع مرال ها در جنگل های مازندران برای حفاظت از این گونه در زمان گاوبانگی ساماندهی شده است .
مسلم آهنگری افزود : ماموران یگان حفاظت در طول مدت یک ماهه گاو بانگی در منطقه حضور فیزیکی شبانه روزی دارند تا بتوانند از احتمال شکار مرال ها بخصوص گونه های نر جلوگیری کنند.
وی گفت : به دلیل وضعیت فیزیکی مرال های نر در زمان گاوبانگی ، این گونه بیشتر در معرض خطر قرار دارد و شکارچیان حرفه ای با آگاهی نسبت به این شرایط ، عطش بیشتری برای شکار پیدا می کنند.
او افزود : در دوره گاوبانگی ما به حمایت های مردمی به خصوص تشکل های محیط زیستی نیاز بیشتری داریم و مردم می توانند اطلاعات خود در زمینه احتمال شکار را در اختیار یگان حفاظت قرار دهند تا بتوانیم با متخلفان برخورد کنیم.
۳۵ میلیون تومان ، جریمه شکار هر راس مرال
براساس مصوبه شورای عالی محیط زیست جریمه هر راس مرال حدود ۳۵۰ میلیون ریال تعیین شده است.
در مازندران ۴۹۰ گونه جانوری از ردههای مختلف مهرهداران اعم از پرندگان ، پستانداران ، خزندگان ، دوزیستیان و ماهیها شناسایی شده است که ۳۱۷ گونه آن پرنده ، ۶۳ گونه پستاندار ، ، ۹ گونه دوزیست ، ۲۶ گونه خزنده و ۷۵ گونه ماهی است.
همچنین ۲۶ گونه جانوری در مازندران در زمره گونه های تحت حمایت سازمان های بین المللی محیط زیست قرار دارند.
حسین فلاحتی – ایرنا
