اوقات شرعی کیاسر
تا آواخر قاجاریه حکومت مرکزی ، حاکم مشخصی را برای چهاردانگه انتخاب نکردند به همین دلیل در سطح بخش حاکم های مختلفی بر مردم حکومت می کردند یکی از این حاکم ها اشجع الملک بود. میرزا محمد خان فرزند فضل الله خان نوه حاج مصطفی خان سورتیچی( حاج مصطفی خان بنیان گذار مسجد و حوزه علمیه مصطفی خان ساری) در سال ۱۲۶۲ ه ش متولد شد اصالت آنها از روستای سورت چهاردانگه بود ( اکنون اثری از این روستا وجود ندارد. اما چشمه زیبای سورت در منتها علیه جنوب شرقی ساری نام خود را از این روستا به یادگار دارد ) او مدتی حاکم چهاردانگه بود و در سال ۱۳۱۰ ه ش فوت نمود.
در اواخر دوره قاجاریه، در سال ۱۲۹۶ ه ش از طرف حکومت مرکزی ،حسن اعظام قدسی معروف به اعظام الوزاره به عنوان اولین حاکم چهاردانگه انتخاب می شود. حسن قدسی در کتاب خاطرات من در این مورد چنین می نویسد:
«آقای وثوق الدله گفتند فلانی شما را به جایی می فرستم که تا کنون مامور دولت در آنجا به عنوان حاکم نرفته است و چون طرز حکومت کردن شما را پسندیدم بهتر از شما کسی برای این کار در نظرم نیامد، بدانید در چهاردانگه حکومت محلی یعنی اشجع الدله خدای آن ناحیه و مردم سالی یک بار آن هم چند دقیقه با تقدیم تحفه و هدایا از هر قبیل او را می بینند . بقیه با کدخدا ها و خوانین جزء است. شما باید طوری رفتار کنید که خود مجبور به فرار و آنجا را ترک نماید. همین طور در هزار جریب مسعودالملک همین طرز برقرار است.»(اعظام قدسی حسن. (۱۳۴۹) . خاطرات من یا روشن شدن تاریخ صد ساله. تهران: انتشارات ابوریحان. چاپ اول ، ص ۵۲۰) و (سند شماره۲۴۰/۲۹۹۹۷ مرکز اسناد کتاب خانه ملی ایران )
محمود عالیشاه از جمله کسانی بود که در روستای ولویه پایین، برای خود گروه تفنگچی تشکیل داده بود. این عکس محمود عالیشاه با تفنگدارانش را نشان می دهد.
محمود عالیشاه فرزند تقی در حوالی سال ۱۲۱۰ هجری شمسی در روستای هزاوه استان مرکزی متولد شد. مدتی در دربار قاجار بود و به دستور امیر کبیر به چهاردانگه مهاجرت نمود تا به امنیت منطقه کمک نماید. ایشان در روستای ولویه پایین مستقر شد و برای خود گروه تفنگداران تشکیل داد. خانمش اهل تهران به نام ام هانی بود. وی یک پسر به نام میرزا ابراهیم داشت.
میرزا محمود عالیشاه در سال ۱۲۸۵ فوت نمود و در ساری مدفون شد.
با تشکر از امین نوروزپور که این عکس را برای پایگاه خبری چهاردانگه ارسال کرد.
درود بر خوانندگان عزیز و مدیر محترم سایت
این عکس قطعا متعلق به مرحوم ”میرزا محمدخان سورتیجی اشجع الملک اول” می باشد که در مقطعی از زمان در دوره قاجار، حاکم مازندران نیز شد.
در متن بالا نام فامیل به شکل سورتیچی آمده که غلط است ”حتی اگر نقل قول باشد” زیرا منسوب به سورت، سورتی یا سورتیج و منسوب به خاندان سورتیج سورتیجی است! مانند یوشیج منسوب به یوش.
با سپاس سامان سورتیجی
——————-
با تشکر از دکتر سامان سورتیجی، وی از باستان شناسان به نام کشور می باشند. که مطلب را مورد توجه قرار دادند و در باره آن توضیحاتی نوشتند.
دکتر سامان سورتیجی از نوادگان مصطفی خان سورتیجی بنیانگذار مسجد مصطفی خان ساری می باشند. دکتر سامان سورتیجی زحمات زیادی برای ثبت ملی چشمه سورت کشیدند.