مرگ مجازی مهم ترین چشمه میراثی ایران

پایگاه خبری چهاردانگه: این چشمه پلکانی تراورتنی بی ‌نظیر در ایران و کم‌نظیر در جهان ، در روستای ‘ اروست ‘ بخش چهاردانگه‌ شهرستان ساری واقع است.
این چشمه در سال ۱۳۸۷ پس از کوه دماوند به عنوان دومین میراث طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ثبت شد و از آن زمان تاکنون هم تحت محافظت قرار گرفت تا ضمن جلوگیری از تخریب بیشتر ، به عنوان یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری ایران مورد توجه قرار گیرد .
اگر چه توجه به سرنوشت این چشمه آب شور همه ساله در فصل تابستان و کم شدن آبدهی آن به دغدغه و نگرانی دوستداران محیط زیست و میراث طبیعی ایران تبدیل می شود ، ولی صدور سند مرگ برای آن در بحبوحه نگرانی همگانی از شدت گرفتن تغییرات اقلیمی و خشکیدن بخشی از چشمه ها و تالاب های مازندران ، بیشتر به شیطنت شباهت دارد تا نگرانی و دغدغه .
انتشار تصاویر بخشی از محدوده پلکانی باداب سورت که تنها رطوبتی از آب بر آن باقی مانده ، بدون نشان دادن سایر قسمت های که آب همچنان از دل زمین در حال جوشیدن است ، دستمایه مویه کردن بر مرگ مجازی این چشمه طی چند روز گذشته در شبکه های اجتماعی و پیام رسان های فضای مجازی شده است .
اگر چه منبع اولیه انتشار دهنده این تصویر مشخص نیست ، ولی همین میزان کافی بود تا دوستداران واقعی محیط زیست و میراث طبیعی ایران را نگران کند .
خبرنگار ایرنا پس از انتشار این تصاویر موفق شد از محدوده چشمه باداب سورت بازدید کند ، جایی که چشمه همچنان از دل زمین می جوشد اگر چه میزان آبدهی آن با توجه به فصل تابستان و تغییرات اقلیمی نسبت به دیگر فصول سال کمتر است .
ساکنان منطقه به خبرنگار ایرنا گفتند که تصاویر منتشر شده مربوط به بخشی از چشمه است که سال ها پیش خشکیده بود و تنها در فصول پرآب سال می توان زندگی را در آن مشاهده کرد .
** بی مبالاتی گردشگران ، مهم ترین خطر
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران هم که مجموعه تحت مدیریتش متولی چشمه های استان است به خبرنگار ایرنا گفت : تصاویری که در فضای مجازی دست به دست شد و برخی رسانه ها هم به آن دامن زدند ، مربوط به ضلع غربی چشمه باداب سورت است که چندین سال پیش به دلیل جدا شدن طبیعی از چشمه اصلی خشک شده است.
محمد ابراهیم یخکشی افزود : چشمه باداب سورت حاصل تحرکات زمین شناختی است و تامین آب آن هیچ ارتباطی با مصرف ، انحراف و یا منابع آبی منطقه ندارد.
وی توضیح داد : چشمه اصلی شامل دو حوضچه با آب شور و آب ترش است که درصد بالایی شوری و ترشی دارند .
مدیرعامل آب منطقه ای مازندران گفت : منابع آبی این چشمه ، زمین جوش است و از لایه های آهکی سطح زمین به سمت بالا حرکت می کند و به دلیل شوری بیش از اندازه قابل استفاده نیست.
او افزود : استخرهای مجاور چشمه سورت نیز از جریان های باریک آب تغذیه می کنند که به صورت طبیعی تشکیل شده اند.
یخکشی گفت : به دلیل شکننده بودن حوضچه ها و دریچه های چشمه سورت ، ورود گردشگران و تخریب چشمه مهم ترین خطری است که این چشمه باستانی را تهدید می کند.
وی بیان کرد : جنس پلکان چشمه سورت از رسوبات تراورتنی و بسیار آسیب پذیر است و در صورت شکستن و یا ایجاد درز در بدنه ، چشمه را با آسیب جدی مواجه خواهد کرد .
مدیرعامل آب منطقه ای مازندران گفت : با همکاری سازمان میراث فرهنگی در حال برنامه ریزی طرحی هستیم که شرایطی ایجاد شود که در کنار اجازه بازدید از چشمه به گردشگران ، حیات چشمه نیز تضمین شود.
** تغییر در چشمه ، ممنوع
معاون میراث فرهنگی مازندران هم به ایرنا گفت : اجازه هیچ گونه تغییری در چشمه باداب سورت داده نخواهد شد و تمام برنامه ها در این منطقه ثبتی باید با نظارت و تایید میراث فرهنگی باشد.
عبدالمطلب شریفی افزود : میراث فرهنگی نظارت مستمر و بی وقفه ای بر فعالیت چشمه سورت و استفاده از عرصه آن دارد و تاکنون جز شیطنت برخی بازدید کنندگان در آسیب به چشمه ، مورد پر خطری مشاهده نشده است.
وی همچنین تایید کرد که میراث فرهنگی و منابع طبیعی به همراه آب منطقه ای در حال برنامه ریزی برای مدیریت بر چشمه و جلوگیری از آسیب های انسانی هستند .
** اعتبار ۲۰ میلیارد ریالی
روابط عمومی اداره کل میراث فرهنیگی مازندران هم امروز چهارشنبه از اختصاص بیش از ۲۰ میلیارد ریالی اعتبار جهت تامین زیر ساخت های چشمه سورت خبر داد.
بر اساس اعلام این روابط عمومی ، این اعتبار در سال جاری جهت تامین زیرساخت های چشمه سورت شامل راه دسترسی، خط انتقال آب و روشنایی با پنل های خورشدی محوطه هزینه خواهد شد.
چشمه باداب سورت پس از ‘ پاموک‌کاله ‘ ترکیه ، دومین چشمه آب شور جهان است.
مدیریت چشمه سورت با منابع طبیعی است و اداره کل میراث فرهنگی مازندران بر اجرای درست ضوابط میراثی این اثر منحصر به فرد ملی در کشور نظارت می کند.
این چشمه در حدود ۱۲۰ کیلومتری جنوب شرقی شهر ساری و بر فراز ارتفاعات رشته کوههای البرز قرار دارد.
حوضچه های این چشمه بی نظیر که یکی از ظرفیت های گردشگری سلامت نیز به شمار می آید به دو شکل گسلی و درزه ای و به فاصله کمتر از ۲۰ متر از یکدیگر تشکیل شده اند و دارای طعم های متفاوت است.
مهم ترین زیبایی این چشمه قرار گرفتن در شیب دامنه کوه است که سبب شده در طول میلیون ها سال دهها حوضچه کم عمق و زیبا به رنگ های کرم ، نارنجی، زرد و قرمز را به وجود آورد و املاح آب آن حاوی سدیم ، یون های کلر ، آهن ، گوگرد و گچ است.
چشمه باداب سورت برای مردم مازندران یک چشمه آب معدنی دارای خواص درمانی محسوب می شود . باداب در اصطلاح مازندرانی از دو کلمه ‘ باد ‘ و ‘ آب ‘ تشکیل شده است و به چشمه ای گفته می شود که آب آن برای درمان دردهای مفاصلی و رماتیسم مناسب است .
کلمه ‘ سورت ‘ نیز برگرفته از نام روستایی است که قبلا در کنار چشمه وجود داشته ولی از بین رفته است .
گزارش از رضا غلامی