اوقات شرعی کیاسر
آرامش بخشی و امید آفرینی قرآن _قسمت ششم
****************
۶- اعتراف به گناه و استغفار زمینهساز آرامش و امید
قطعاً بسیاری از گرفتاری ها و بلاها بخاطر نافرمانی از خدا و معصیت است، هر گناهی که از انسان سر میزند علاوه بر اثر تکلیفی، اثر وضعی هم دارد که در همین جهان انسان مکافاتش را میبیند.
در احادیث اسلامی بالصراحة از کم شدن روزی، کوتاهی عمر، نزول بلاهای ناگهانی، اندوه و ناامنی بر اثر حوادث طبیعی و… از آثار بعضی از گناهان یاد شده است، در حدیثی پیامبر اکرم (ص) فرمود: موت الانسان بالذنوب اکثر من موته بالاجل، مرگ انسان در نتیجه گناهان، بیشتر از فرا رسیدن اجل آنان است. (مکارم الاخلاق صفحه ۳۶۲)
امیر المومنین علی (ع) در دعای کمیل از گناهانی که نقمت زا، تغییر دهنده نعمت ها، نازل کننده بلاها، حبس کننده دعا و… هستند به خدا پناه می برد.
گناه علاوه بر این که بر جسم انسان ضرر میرساند (مثل تأثیر شراب در اختلال اعصاب، ناراحتیهای کبدی و …) بر روح و روان انسان تاثیر فراوان دارد که مهمترین آن ایجاد اضطراب درونی، تلاطم روحی و یأس و ناامیدی است، خداوند متعال برای درمان روح و روان آسیب دیده از گناه دستور به استغفار و آمرزش خواهی داده است، استغفار کمبودها،خلأها، نارسائی ها و اشکالات را جبران می کند و به روح و روان انسان آرامش و امید می بخشد.
خداوند متعال در سوره انفال آیه ۳۳ می فرماید: “وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ ۚ وَمَا كَانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ”
ای پیامبر تا زمانی که تو در میان آن ها هستی، خداوند آنها را مجازات نخواهد کرد، همچنین تا زمانی که آنها استغفار می کنند خداوند عذابشان نمی کند. همچنین در سوره نسا آیه ۶۴ می فرماید:
وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا،
اگر آنان که به خود ستم کردند (گناه کردند) به نزد تو می آمدند و از خدا طلب آمرزش می کردند، پیامبر (ص) هم برای آنان استغفار می کرد، خدا را توبه پذیر و مهربان مییافتند.
در این دو آیه خداوند از دو چیز به عنوان آمرزش گناهان ذکر کرده، یکی استغفار خود گناه کار، دیگری استغفار رسول خدا بدیهی است، و ساطت پیامبر(ص) به عنوان فرستاده خدا و رهبر جامعه اسلامی برای آسایش و آرامش مردم جامعه نبوی در نزد خدای متعال مورد اجابت است، در کنار این عامل اصلی، استغفار گناه کار نیز زمینه ساز آرامش و امید، عفو و بخشش الهی است. استغفار برای جلب رحمت و رضایت الهی همانند عذرخواهی بچه خطاکار از پدر مهربان و دلسوز است که علاوه بر جبران گذشته سیاه، آینده روشنی برای انسان ترسیم میکند و باعث سبکی، آرامش دل و راحتی درونی می گردد، برای این که گناه کار با معصیت کردن، در درجه اول گرفتار عذاب وجدان و بحران روحی میشود و باید درمان گردد، از این رو استغفار عامل اصلی بازسازی روح، پاکی روان، آرامش دل، وسیله تقرب به خدا و مایه امید ناامیدان است.
