محصولات “تراریخته” تجاری است یا …

موضوع گزارش امروز، محصولات تراریخته” است، محصولاتی که برخی اساتید دانشگاه معتقدند باید آنها را به درستی تعریف کرد و برخی نیز اعتقاد دارند آنقدرها هم اهمیت ندارند که اینگونه جدی گرفته شوند.

عده‌ای مسائل زیست محیطی این محصول را دغدغه خود می‌دانند و از سویی دیگر و در تقابل با آنها، راندمان بالا و درآمد مناسب از طریق علم ژنتیک، را موفقیتی بزرگ قلمداد می کنند.

به گزارش پایگاه خبری چهاردانگه، به نقل از ایسنا، این تناقض‌ها از حدود یک دهه اخیر که موضوع تراریخته در کشور مطرح شده، رونق گرفته است و هر روز بر موافقان و مخالفان این طرح افزوده می‌شود. این امر یک دوگانگی بزرگی در مردم ایجاد کرده است که در نهایت چه می‌شود، محصولاتی که تراریخته هستند و تغییرات ژنتیکی بر روی آنها اعمال شده را می‌توانند با آرامش خاطر مصرف کنند یا خیر.

علی دهستانی کلاگر عضو هیئت علمی گروه مهندسی ژنتیک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در گفت‌وگو با ایسنا، در این زمینه می گوید: محصول تراریخته به موجودی گفته می شود که یک یا چند ژن از موجود دیگری به آن منتقل شده باشد. به عنوان نمونه می توان یک ژن یا خصوصیت مورد نظر را از یک باکتری، گیاه و یا جانور به گیاه، جانور و یا حتی انسان دیگری منتقل کرد.

تراریخته تجاری است یا…

نکته مهمی که در این بحث باید به آن اشاره کرد، تجاری بودن گیاهان تراریخته است، دهستانی با تاکید بر این نکته، به این موضوع اشاره می کند که گیاهان تراریخته خصوصیت خاصی دارند که هزینه تولید را برای کشاورز پایین می آورند و به خاطر هزینه های داشت و نگهداری کمتر، ارزانتر هستند، به همین دلیل تجار تمایل بیشتری برای وارد کردن این محصولات به  داخل کشور دارند.

البته دهستانی به این نکته نیز اشاره کرد که تنها حدود ۵ درصد کالری مصرف روزانه همانند روغن‌ها و بعضی ذرت های شیرین خوراکی و نیز ذرت و سویای مورد مصرف دام ها تراریخته هستند.

در این میان مخالفان محصولات تراریخته، می گویند مصرف این محصولات در نهایت منجر به افزایش شیوع بیماری سرطان در کشور می‌شود، به همین دلیل مردم در دو راهی استفاده یا استفاده نکردن از آن هستند.

نکته مهمی که بسیاری از مردم در هنگام استفاده از این محصولات در کشور باید به آن توجه کنند، توجه به وجود برچسب تراریخته بر روی محصولات غذایی است که از دو سال گذشته الزامی شده است، این استاد دانشگاه در این باره می‌گوید: با وجود اینکه حدود سی سال است که محصولات تراریخته در جهان تولید می شوند، اما استاندارد خاصی ندارد و روش‌های مختلفی در آن به کار گرفته می شود.

شاید سوال بسیاری از مردم و مصرف‌کنندگان مواد غذایی تراریخته این باشد که این محصولات چه مزیتی با سایر محصولات موجود دارد، دهستانی به این موضوع نیز اشاره کرده و گفته که در تولید محصولات تراریخته از روشی استفاده می شود که کمترین مقدار ژن در محصول ایجاد می‌شود و این میزان مشابه با مقدار ژن موجود در طبیعت است.

کشتی پر مزیت!

وی به این موضوع نیز اشاره می کند که کاشت گیاهان تراریخته برای کشاورزان مزیت دارد چرا که نیاز به وجین ندارند، آفات کمتری به آنها آسیب می زند و از سموم کمتری استفاده می کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با تاکید بر اینکه انتقال ژن در محصولات تراریخته از دو جنبه، سلامت انسان و محیط زیست مورد بررسی قرار می گیرد به کشورهایی چون نیوزیلند و ژاپن اشاره می‌کند و می گوید: کشت محصولات تراریخته در این دو کشور به دلیل دغدغه‌های زیستی‌محیطی صورت نمی‌گیرد درحایکه در ایران چندان مسئله محیط زیست اهمیت ندارد و موضوع سلامت انسان در اولویت است.

محصولات تراریخته بر محیط زیست اثر می‌گذارند

به گزارش پایگاه خبری چهاردانگه، به نقل از ایسنا، مهم‌ترین مخالفت مخالفان محصولات تراریخته در کشور، دو دلیل عمده را مطرح می کنند، آسیب به محیط زیست و شیوع بیماری سرطان. دهستانی به این موضوع اشاره می کند و معتقد است تولید محصولات تراریخته بیشتر بر محیط زیست اثر می‌گذارند، در تولید آنها بسیاری از حشرات ازبین می روند و تنوع گیاهان کمتر می شود.

وی البته به این نکته مهم نیز اشاره کرد، وی گفته که مصرف روغن های تراریخته در همه جای دنیا عادی است، سویا و ذرتی که از مکزیک، آمریکا و آرژانتین وارد می شود تراریخته هستند. پنبه و برنج از گیاهان تراریخته ای هستند که می توان آنها را در ایران تجاری سازی کرد، اما درحال حاضر مجوز کشت ندارند.

چرا محصول تراریخته مخالف دارد؟

از سویی دیگر، ساره حسینی عضو گروه پژوهشی مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی چندی پیش در گفت‌وگو با ایسنا به این موضوع اشاره کرد که مخالفان مصرف محصولات تراریخته بر این باورند که محصولات تراریخته می‌توانند دارای عوارض و خطرات پیش‌بینی نشده‌ای بر سلامت انسان و محیط ‌زیست باشند و با استناد به ممنوعیت مصرف محصولات تراریخته برای گروه‌های حساس مانند کودکان و زنان باردار در بسیاری از کشورها به خصوص کشورهای پیشرفته، مصرف این محصولات را بدون خطر ندانسته‌اند و معتقد هستند مصرف محصولات تراریخته یکی از دلایل مقاومت بدن نسبت به آنتی بیوتیک‌ها هستند.

کدام کشورها محصول تراریخته کشت نمی‌کنند؟

مصرف محصولات تراریخته، به همین علت در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان مانند آلمان، فرانسه، هلند، قبرس، یونان، بلغارستان، روسیه، صربستان، ایتالیا، نروژ و سوئیس به دلیل جلوگیری نابودی بذرهای اصیل و ذخایر ژنتیکی و با هدف سلامت و حفظ محیط زیست ممنوع است.

این پژوهشگر همچنین به این موضوع نیز اشاره می‌کند که مصرف عمومی محصولات تراریخته در بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا و روسیه محدود و کنترل شده بوده و در آمریکا نیز از ذرت تراریخته بیشتر به عنوان سوخت زیستی استفاده می‌شود.