روایت مدیریت هوشمند مصرف گاز در یکی از روستاهای قائم‌شهر

برای فهمیدن این تغییر، پای صحبت دو نفر از اهالی نشستیم. «عمو رمضان»؛ کشاورز ۶۵ ساله در کنار بخاری نشسته، دست‌های پینه‌بسته‌اش را گرم می‌کند و به ایسنا می‌گوید: قدیما فکر می‌کردیم هرچی شعله بیشتر باشد، خانه گرم‌تر می‌شود، اما امسال فهمیدیم اگه دما را روی ۲۰ درجه تنظیم کنیم، هم خانه گرم است و هم اسراف نمی‌شود.

او توضیح می‌دهد: با راهنمایی دهیاری و یک تکنسین محلی، بخاری خانه‌اش سرویس شده است. شعله گاز که قبلاً زرد می‌سوخت، گفتند احتراق‌اش کامل نیست. تنظیم‌اش کردن، هم گرمایش بهتر شد هم مصرف کمتر.

عمو رمضان با لبخند ادامه می‌دهد: ما کشاورزیم؛ قدر نعمت را می‌دانیم. گاز هم نعمت است. اگه درست مصرف کنیم، حق فرزندان را نگه داشته‌ایم.

عمو رمضان، مردی که خودش می‌گوید امسال فهمیده مدیریت مصرف یعنی کارِ حساب‌شده، نه کم آوردن.

او با لحنی ساده اما مطمئن می‌گوید: اولین کاری که کردیم، دمای خانه را تنظیم کردیم. قبلاً درجه بخاری را زیاد می‌کردیم که زودتر گرم شود، ولی یاد گرفتیم دمای رفاه بین ۱۸ تا ۲۱ درجه‌ است. وقتی درجه حرارت روی ۲۰ قرار گرفت، هم خانه گرم بود هم مصرف کمتر شد.

عمو رمضان ادامه می‌دهد: با سرویس بخاری گاز سوز، احتراق کامل شد، مشعل و دودکش را تنظیم کردند، هم ایمن‌تر شد، هم گرمای بهتری دارد.

این کشاورزی مازندرانی برای حفظ گرمای اتاق به درزگیری خانه اشاره کرد و گفت: دور پنجره‌ها نوار درزگیر زده شد. حالا گرما داخل ساختمان ماندگار است.

او درباره عایق‌سازی هم توضیح می‌دهد: لوله‌های آب گرم در فضای حیاط بدون عایق بود با عایق بندی آب زودتر گرم می‌شود و هدر رفت هم کاهش یافته است.

عمو رمضان با لبخند می‌گوید: با اقدامات ساده و کم هزینه می‌توانیم مصرف را کاهش و بهره‌وری را افزایش دهیم به طور مثال بخاری داخل انبار و اتاق مهمان در صورتی که مصرف نمی‌شود خاموش است اما فضای ملایم و متمایل به گرم دارد.

عمو رمضان معتقد است که مدیریت مصرف یعنی قدر نعمت را دانستن؛ ما یاد گرفتیم درست مصرف کنیم، نه اینکه از سرما بلرزیم. همین نگاه اگه همه جا باشد، شبکه گاز کشور هم پایدار خواهد ماند.

روایتی ساده از یک روستایی که با چند اقدام فنی کم‌هزینه، نشان داد مسئولیت‌پذیری می‌تواند از دل یک خانه کوچک شروع شود و به یک فرهنگ بزرگ تبدیل شود.  

این اقدامات ساده اما علمی، باعث کاهش محسوس مصرف گاز در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته شد؛ بدون آنکه سطح آسایش خانوارها کاهش یابد.

معصومه امیری مادر سه فرزند در روستای پاشاکلا درباره کاهش مصرف سوخت در خانه خود به ایسنا می‌گوید: خانه ما قدیمی است اما باید کاری‌ می‌کردیم تا مصرف سوخت کاهش یابد. اول پنجره‌ها با نوار درزگیر عایق بندی شد و بعد پرده ضخیم نصب کردیم و به طور کاملا محسوس دمای اتاق افزایش یافت.

او می افزاید: فرزندانم وقتی از مدرسه به خانه آمدند و این اقدام را متوجه شدند گفتند؛ معلم ما گفت دمای خانه باید بین ۱۸ تا ۲۱ درجه باشد از همان روز حواسمان جمع‌تر شده بود.

به گفته او، حالا در اتاق‌هایی که استفاده نمی‌شود، بخاری خاموش است و لباس گرم جای شعله بیشتر را گرفته است.

 وقتی مدیریت مصرف، یک فرهنگ می‌شود

امروز در این روستای قائم‌شهر، گرما فقط از شعله بخاری‌ها نمی‌آید؛ از حس مسئولیت مشترکی می‌آید که میان همسایه‌ها جریان دارد. تجربه‌ای که می‌تواند الگویی الهام‌بخش برای سراسر کشور باشد.  

در این راستا یاسر محمدی کارشناس مدیریت انرژی از مدیریت مصرف می‌گوید: اجرای اقدامات مدیریت مصرف را در این روستا از نزدیک بررسی کرده، معتقد است آنچه اینجا اتفاق افتاده فراتر از یک توصیه ساده صرفه‌جویی است. به گفته او، مردم روستا سراغ مؤثرترین و علمی‌ترین راهکارهای کوتاه‌مدت رفته‌اند؛ اقداماتی که با کمترین هزینه، بیشترین بازده را داشته است.

محمدی توضیح می‌دهد: تنظیم دمای رفاه بین ۱۸ تا ۲۱ درجه سانتی‌گراد مهم‌ترین گام در این مسیر بوده است. به اعتقاد او، بسیاری از خانوارها پیش از این تصور می‌کردند هرچه دما بالاتر باشد، آسایش بیشتری فراهم می‌شود، در حالی‌ که افزایش هر درجه دما می‌تواند مصرف گاز را به طور محسوسی بالا ببرد. با اصلاح همین الگوی ساده، بدون کاهش محسوس گرما، مصرف انرژی مدیریت شده است.

این کارشناس همچنین به سرویس و تنظیم مشعل وسایل گرمایشی اشاره می‌کند و می‌گوید: احتراق ناقص نه‌تنها مصرف را افزایش می‌دهد بلکه خطرات ایمنی هم به همراه دارد. در بازدیدهای انجام‌شده، با تنظیم مشعل‌ها، پاک‌سازی دودکش‌ها و اطمینان از کامل بودن احتراق، راندمان وسایل گرمایشی افزایش یافته و گرمای یکنواخت‌تری در منازل ایجاد شده است.

به گفته او، اقدامات ساده‌ای مانند درزگیری در و پنجره‌ها و عایق‌سازی لوله‌های آب گرم نیز نقش مهمی در کاهش اتلاف انرژی داشته‌اند. بخش قابل توجهی از هدررفت حرارتی در ساختمان‌ها از همین نقاط کوچک اتفاق می‌افتد؛ نقاطی که شاید به چشم نیایند اما در مجموع تأثیر بزرگی دارند. با اجرای این اقدامات، گرما در فضای داخلی حفظ شده و نیاز به مصرف بیشتر گاز کاهش یافته است.

او تأکید می‌کند که خاموش کردن وسایل گرمایشی در فضاهای بلااستفاده، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک فرهنگ صحیح مصرف است. از نگاه او، آنچه این روستا را متمایز کرده، ترکیب دانش فنی با مسئولیت‌پذیری اجتماعی است؛ الگویی که می‌تواند به عنوان نمونه‌ای موفق در جشنواره گاز معرفی شود و الهام‌بخش دیگر مناطق کشور باشد.  

رتبه نخست مازندران در کاهش مصرف انرژی

مدیرعامل شرکت گاز مازندران درباره مدیریت مصرف انرژی به ایسنا، گفت: مشترکان گاز استان، پارسال در پویش کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی در کشور رتبه نخست را کسب کردند.

هژبر جوادی افزود: ذخیره این صرفه‌جویی، ۸۰ میلیارد تومان بوده است که برای تهیه بخاری، پکیج‌های با راندمان بالا و نیز بهسازی موتورخانه‌ها هزینه شده است.

به گفته وی، مقدار گاز صرفه جویی شده توسط مازندرانی‌ها پارسال ۴۰ میلیون مترمکعب بوده است که با عایق کاری ۲۲۰۰ موتور خانه در استان و کاهش ۲۰ تا ۳۵ درصدی مصرف گاز برای هر واحد محقق شد.

جوادی مصرف بهینه و کاهش اتلاف انرژی و همچنین قرار گرفتن این مشترکان در ردیف مشترکان کم‌مصرف و نیز معافیت از پرداخت هزینه‌های بالای تصاعدی و پلکانی را از مهم‌ترین فواید این طرح برشمرد.

همچنین براساس اعلام مدیرکل شرکت گاز مازندران، میزان مصرف گاز در استان مازندران طی ۱۰ ماه نخست امسال حدود ۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب بوده که از این میزان، یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب به بخش صنایع تحویل شده است.

به گزارش پایگاه خبری چهاردانگه، به نقل از ایسنا، حتی با وجود واردات، صرفه‌جویی و مصرف بهینه گاز نقش مهمی در پایداری شبکه، کاهش هزینه خانوارها و حفاظت از منابع ملی دارد. تجربه روستاییان این منطقه، با اقدامات فنی مانند تنظیم دمای رفاه بین ۱۸ تا ۲۱ درجه، سرویس بخاری‌ها، درزگیری پنجره‌ها و عایق‌سازی لوله‌ها، نشان می‌دهد که مدیریت صحیح انرژی حتی در شرایط تامین مطمئن گاز، الزامی و مؤثر است.

این اقدام کوچک اما پایدار، الگویی است برای همه مناطق کشور تا همزمان با تأمین منابع از خارج، مصرف داخلی با آگاهی و همدلی کنترل شود.