اوقات شرعی کیاسر
یکی از منابع غنی طبیعی که از گذشته در سراسر جهان مورد توجه فعالان اقتصادی اعم از فعالان بخش گردشگری بوده، سواحل است. گردشگری ساحلی یکی از قدیمی ترین شکل های گذران اوقات فراغت مردم به شمار می رود و سالانه، با توسعه امکانات و خدمات، به تعداد گردشگران ساحلی افزوده می شود.
رشد چشمگیر گردشگری ساحلی و وجود فعالیت های اقتصادی بهره مند با به کارگیری رویکردی همه جانبه در مدیریت گردشگری ساحلی امری ضروری است و رﺷﺪ ﺳﺮﻳﻊ آن باعث شده تا ﻣﺤﻴﻂ ﺳﺎﺣلی ﻓﺸﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮی را برای تحول این صنعت، ﺗﺤﻤﻞ کند.
به گزارش ایسنان، در حال حاضر بیشتر امکاناتی که برای جذب گردشگر در سواحل این استان وجود دارد، سنتی است که علل مختلفی از جمله آزاد نبودن سواحل و ساخت و سازهای بی رویه، امکان سرمایه گذاری بیشتر را نمی دهد.
اینگونه تفاوت ها در سواحل دریای مازندران با سواحل دیگر کشورها گردشگر را مجاب نمی کند تا از صنعت گردشگری در این منطقه به درستی استفاده کرده و سودآوری برای استان داشته باشد.
امکان سرمایه گذاری در بخش گردشگری ساحل در مازندران وجود ندارد
مهدی رمضان زاده رییس کار گروه تخصصی گردشگری و صنایع دستی اتاق فکر توسعه و تعالی مازندران در گفت و گو با ایسنا، درباره تفاوت سواحل مازندران با سواحل کشورهای دیگر و اینکه چرا در سواحل این استان جاذبه های گردشگری زیادی ایجاد نمی شود، اظهار کرد: رعایت نکردن حریم 60 متری سواحل مازندران یکی از علت هایی است که امکان سرمایهگذاری را جهت ایجاد جاذبه های گردشگری در کنار دریا فراهم نمی سازد.
وی با بیان اینکه چند عامل کلیدی در این موضوع تعیین کننده است، تصریح کرد: بخش زیادی از سواحل مازندران در اختیار نهادهای دولتی همانند شهرداریها و وزارتخانهها در قالب مجتمع های رفاهی قرار گرفته است، به طور مثال مجتمع رفاهی شرکت نفت در شهر محمودآباد که بخش زیادی از ساحل را در اختیار دارد یا می توان به مجتمع رفاهی کوثر در سواحل بابلسر اشاره کرد.
رییس کار گروه تخصصی گردشگری و صنایع دستی اتاق فکر توسعه و تعالی مازندران با اشاره به اینکه شهرک های خصوصی با جمعیت زیاد و دارای مجوز در کنار سواحل استان وجود داشته که بخش زیادی از ساحل را در اختیار دارند، گفت: این شهرک ها همانند خزرشهر و دریاکنار که در امتداد دریا کشیده شدهاند حجم زیادی از جمعیت را در اختیار داشته و با وجود نگهبان، ساحل را به صورت کنترل شده و اختصاصی در آورده اند و عملا دیگر ساحلی نمی ماند که برای آن برنامه ریزی شود.
مدیر گروه جهانگردی دانشگاه مازندران، عدم وجود دید لازم در ساحل را یکی دیگر از علل کاهش جاذبههای گردشگری سواحل این استان عنوان کرد و افزود: وقتی در سواحل مازندران مجوز ساخت و ساز برج های ۱۰، ۲۰ و ۳۰ طبقه داده میشود، این ساخت و سازها حجم زیادی از دید ساحل را می گیرد، بنابراین از جاذبه های گردشگری سواحل میکاهد.
رمضان زاده پیشروی آب دریای خزر را از علل دیگر کاهش جاذبه های سواحل مازندران دانست و یادآور شد: پیش از انقلاب و در دهه 40 قانون رعایت حریم 60 متر دریا تعیین شد که بر لزوم رعایت آن تاکید شده اما در حال حاضر با پیشروی آب دریای خزر عملا این حریم وجود خارجی ندارد و همه آنها به زیر آب فرو رفته که بسیاری از ساخت و سازها نیز در حال حاضر در حریم 60 متر قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه مالکان بناها خود را مقصر نمی دانند زیرا از گذشته مجوز دریافت کرده و حریم هم رعایت شده است، تصریح کرد: اجرای طرح حریم 60 متری در سواحل هزینه زیادی دارد زیرا بسیاری از مجموعه نهادهای نظامی و دولتی در سواحل قرار گرفته است که اگر قانون رعایت شود و کل 60 متر بر مبنای خط تراز تعیین شود باید بسیاری از این مجتمع ها تغییر رویکرد دهند تا این سواحل آزاد شود و در خط واگذاری یا تخریب قرار گیرند.
رییس کار گروه تخصصی گردشگری و صنایع دستی اتاق فکر توسعه و تعالی مازندران با تاکید بر اینکه در چنین فضایی سرمایه گذار و بخش خصوصی قادر به برنامه ریزی نیست، بیان کرد: زمانی که صنعت گردشگری در اولویت برنامه های سازمانهای مرتبط با گردشگری کشور نباشد چه انتظاری می توان داشت که از این پدیده زیبا در مازندران استفاده شود.
مدیر گروه جهانگردی دانشگاه مازندران خاطرنشان کرد: در سواحل سایر کشورها فاصله بین جاده و ساحل طوری طراحی شده که ساحل آزاد است و حتی در سواحل کشورهای دریای خزر مانند ترکمنستان و آذربایجان 40 تا 50 کیلومتر حریم دریا در طول ساحل آزاد، میدان دید گستره، سازه های گردشگری و بنادر در جای خود بنا شده است.
رمضان زاده گفت: در حال حاضر حتی با ورود وزارت گردشگری و میراث فرهنگی و رعایت اصول آیا ساحلی وجود دارد که بخش خصوصی بخواهد برنامه ریزی و سرمایه گذاری کند در حالیکه اینگونه نیست و همه جا تصاحب شده و فضای خالی وجود ندارد.
عوامل طبیعی در سواحل مازندران موجب جذب گردشگر می شود
محمدحسن ذال عضو هیئت علمی گروه جهانگردی دانشگاه مازندران نیز در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه انجام مطالعات تطبیقی درباره پرداختن به وضعیت سواحل مازندران بسیار مهم است، اظهار کرد: جاذبه های گردشگری سواحل این استان به لحاظ گونه و نوع با سایر گونه ها در سواحل سایر کشورها مشابه است یعنی یک سری امکانات طبیعی و خدادادی وجود دارد که در ساحل همه کشورها موجود است اما وقتی صحبت از جاذبه های گردشگری می شود، بدون شک یک سری امکانات انسان ساخت در کنار این جاذبه ها قرار گیرد.
وی با بیان اینکه عوامل کششی سنتی طبیعی در سواحل مازندران آنقدر زیاد است که خواه ناخواه موجب جذب گردشگر می شود، افزود: با ورود گردشگربه یک منطقه بحث مدیریت مقصد بسیار حائز اهمیت میشود.
عضو هیئت علمی گروه جهانگردی دانشگاه مازندران با تاکید بر اینکه قبل از هر چیز باید به این فکر کرد که جاذبه لزوما مقصد نیست، گفت: مکان های بسیار زیبا و طبیعی وجود دارد که ممکن است خطرات آن گردشگر را تهدید کند به طور مثال خطرغرق شدن در دریا؛ بنابراین قبل از هر چیز جاذبه باید تبدیل به مقصد شود.
سواحل مازندران مقصد مدیریت شده نیست
ذال با اشاره به اینکه برای مقصد سازی از دنیا عقب هستیم، افزود: سواحل مازندران امروزه لزوما مقصد مدیریت شده نیست بلکه یک مقصد سنتی است.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر دنیا برای افزایش جاذبه های گردشگری در سواحل مطابق با سلایق و خواسته های مردم و بهینه سازی، مقصد را مدیریت می کند.
عضو هیئت علمی گروه جهانگردی دانشگاه مازندران با اشاره به سفر بسیاری از مردم کشور به ترکیه با تحمل هزینه های زیاد جهت بهره مندی از سواحل این کشور به جای سفر به مازندران، گفت: تا چه میزان به خواسته ها و نیازهای مردم در این زمینه پرداخته شده و آیا این بخش مدیریت شده است یا خیرکه باید مورد بررسی قرار گیرد.
ذال با بیان اینکه خورشید، شن و دریا از جمله آیتم های مهم جهت جذب گردشگر است که به نوعی در سواحل سایر کشورها که دارای گردشگران زیادی هستند به خوبی مدیریت می شود، افزود: این سه آیتم به لحاظ زیرساختی در کنار رعایت شرعیات قابل مقایسه با سواحل مازندران نیست زیرا برای آفتاب گرفتن بانوان در جاهای مخصوص که شایسته کشور اسلامی است آیا مکانی مناسی در نظر گرفته شده است.
وی با بیان اینکه آیتم های موجود در گردشگری ساحلی در ایران بیدار و فعال نیست، تاکید کرد: بیشتر تلفات غرق شدن در سواحل مازندران و کشور دیده می شود تا اینکه لذت از کنار ساحل برجسته شود یعنی خاطره تلخ ریسک های انسان ساخت خیلی بیشتر از لذت موجود است.
عضو هیئت علمی گروه جهانگردی دانشگاه مازندران با اشاره به اینکه در مدیریت ساحل ما هنوز بازی با جان انسان حل نشده است، تصریح کرد: این موضوع نشان می دهد مقصد هنوز مدیریت نشده است و اگر این مقصد مدیریت شده باشد این اتفاقات تلخ هرگز روی نمی دهد.
ذال بر عدم فعال بودن آیتم های گردشگری در سواحل مازندران تاکید کرد و گفت: آیتم های فعال در سواحل مازندران نیز به صورت سنتی عمل می کنند.
وی ادامه داد: عدم زیر ساخت مناسب موجب شده گردشگر را مجبور به ایجاد و برپایی چادر در کنار پیاده رو کند زیرا در حد توان مالی وی امکاناتی وجود ندارد و این امر موجب عدم سود رسانی حتی به جامعه محلی می شود.
ذال با بیان اینکه چرخه گردشگری ما در مازندران معیوب است، خاطرنشان کرد: به لحاظ فرهنگ سازی، زیرساختی و پیدا کردن آیتم هایی که به لحاظ اعتقادی برای ما مجاز است باید به درستی برنامه ریزی و مدیریت شود.
گزارش از: سپیده پورشعبان، خبرنگار ایسنا، منطقه مازندران
