اوقات شرعی کیاسر
به گزارش پایگاه خبری چهاردانگه، موضوع افزایش سهمیه زنان در مدیریت دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و تأثیر آن بر پیشرفت علمی کشور، به محور یک مناظره دانشجویی در مرحله نیمهنهایی مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران تبدیل شد. در این رقابت، دو گروه «بهارنارنج» (موافق سهمیهبندی) و «آوای برهان» (مخالف سهمیهبندی) به تبادل نظر پرداختند.
با همت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی مازندران مرحله فینال چهاردهمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویی چهارشنبه ۲۹ بهمن، در دانشگاه علوم پزشکی بابل برگزار شد.
گروه بهارنارنج، بهعنوان موافق افزایش سهمیه زنان، بحث را با اشاره به تحولات جمعیتی در محیطهای دانشگاهی آغاز کرد. این گروه با استناد به آمار، رشد چشمگیر حضور زنان در عرصه آموزش عالی را یادآور شد و گفت: از افزایش سهم دانشجویان دختر از پنج درصد به بیش از ۶۰ درصد در چند دهه اخیر گرفته تا رشد سهبرابری اعضای هیئت علمی زن نسبت به مردان و تشکیل حدود ۶۰ درصد از کارکنان وزارت بهداشت توسط زنان.
این گروه با طرح مفهوم «سقف شیشهای» (Glass Ceiling) استدلال کرد که با وجود این پیشرفت کمّی و کیفی در بدنه علمی و تخصصی، سهم زنان در رأس هرم مدیریتی دانشگاهها همچنان ناچیز است.
اعضای گروه بهار نارنج تأکید کردند: تنها حدود سه درصد از ریاست دانشگاهها بر عهده زنان است که این عدد، گویای وجود موانع عمیق فرهنگی و ساختاری بر سر راه ارتقای آنان است.
به باور این گروه، اصلاح این نابرابری آشکار از طریق سهمیهبندی، نه یک امتیاز، که اقدامی در جهت رفع تبعیض نظاممند و بهرهگیری از ظرفیتهای مدیریتی نیمی از جمعیت متخصص کشور برای پیشرفت علمی است.
استدلال مخالفان: شایستهسالاری در برابر سهمیهبندی اجباری
در سوی دیگر مناظره، گروه «آوای برهان» با رد سهمیهبندی اجباری، بر اصل شایستهسالاری بهعنوان مبنای انتصابات مدیریتی پای فشردند. آنان اگرچه با موافقان در وجود موانع پیش روی زنان همعقیده بودند، اما راهحل را در مسیری متفاوت جستجو کردند.
به اعتقاد این گروه، فرصت برابر یک پدیده خودجوش نیست و باید با سیاستهای حمایتی و بازسازی فرهنگی، زمینه را برای حضور شایستهسالارانه زنان در سطوح مدیریتی هموار کرد.
مخالفان سهمیهبندی با اشاره به تجارب داخلی و خارجی، تمرکز بر توانمندسازی و فرهنگسازی را عاملی مؤثرتر در ارتقای علمی کشور دانستند. آنان با ارائه نمونههایی از دانشگاههای برتر کشور مانند تهران، شریف و امیرکبیر هشدار دادند که رویکردهای تمرکزگرا و انتخابهای صرفاً مبتنی بر شاخصهای جهانی، نه تنها به کاهش شکافهای جنسیتی کمک نمیکند، بلکه ممکن است به تشدید نابرابریها و تمرکز ثروت علمی در مراکز خاصی منجر شود.
گروه «آوای برهان» در نهایت تأکید کردند: راهبرد ارتقای زنان نباید به تخصیص صرفاً عددی و درصدی از پستها محدود شود.
آنان خواستار رویکردی جامعنگر شدند که ضمن شناسایی دقیق مسائل و چالشهای پیش روی زنان (همچون مسائل مرتبط با سبک زندگی و زیرساختهای حمایتی)، از طریق ایجاد تسهیلات هدفمند و بازسازی زیرساختها، زمینه را برای رشد طبیعی و شایستهمحور زنان در عرصه مدیریت علمی فراهم آورد.
