سایه افسردگی بر سر کودکان پس از تصادفات جاده‌ای

در همین رابطه جعفر قربانی – کارشناس رسانه و سلامت، دانشپذیر DBA مدیریت روابط‌عمومی و رسانه در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده است به اسن موضوع پرداخته است.

 در این یادداشت آورده شده است؛

حوادث ترافیکی یکی علل اصلی مرگ‌ومیر و مشکلات روانی در کودکان هستند. کودکان آسیب ‌دیده در حوادث ترافیکی با چالش‌های روانی متعددی روبه‌رو هستند و ضروری است راهکارهای علمی و چارچوبی برای پیشگیری مؤثر از افسردگی فراهم شود. ‌

بر اساس یک مطالعه کیفی مهم که توسط لیلا محمدی‌نیا، حسن شاهرخی، سمیرا تقی‌نژاد، مینا نجف علیزاده و مهتاب نیک‌پور در تعدادی از مراکز درمانی تبریز اجرا شد، حوادث ترافیکی صرفاً منجر به آسیب‌های جسمی نمی‌شوند؛ بلکه کودکان را با چالش‌های عمیق روانی، به ویژه افسردگی، مواجه می‌سازند.

در حالی که سازمان جهانی بهداشت هشدار می‌دهد که حدود ۸ درصد کودکان ۵ تا ۹ ساله جهان با اختلالات روانی مانند اضطراب و افسردگی دست و پنجه نرم می‌کنند، سیستم فعلی ما اغلب در مدیریت پیامدهای روانی پس از سانحه ناتوان است.

بر اساس این مطالعه کیفی که با عنوان «چالش‌ها و راهکارهای مدیریت افسردگی در کودکان بستری‌شده پس از حوادث ترافیکی» در مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران منتشر شد، سه حوزه اصلی محیط واکنش به حادثه و بیمارستان، نقص در پیگیری بلندمدت و تقویت مهارت‌های ذینفعان نیازمند اقدام فوری سیاستی هستند.

فقدان پروتکل‌های استاندارد روانشناختی در صحنه حادثه و اورژانس، باعث می‌شود اولویت‌بندی صرفاً بر آسیب‌های جسمی متمرکز شده و اضطراب کودک و والدین تشدید شود. سیاست‌گذاران باید بر تأسیس تیم‌های واکنش سریع روانشناختی و اجرای پروتکل‌های استاندارد برای مداخله اولیه در محیط‌های حادثه و بستری تأکید کنند. حضور والدین در کنار کودک در اورژانس باید تسهیل شود تا حس امنیت تقویت گردد.

عدم وجود سامانه‌های منسجم برای ثبت، ارجاع و پایش روانشناختی کودکان آسیب‌دیده پس از ترخیص، نیز فرصت‌های حیاتی برای شناسایی زودهنگام افسردگی را از بین می‌برد. در همین راستا توسعه ساختارهای ملی برای پیگیری روانشناختی بلندمدت کودکان حادثه‌دیده، مشابه آنچه در کشورهای پیشرفته برای غربالگری افسردگی انجام می‌شود، بعنوان راهکار سیاستی ضروری است.

همچنین کادر درمان فاقد آموزش‌های کافی در زمینه مراقبت مبتنی بر تروما هستند و والدین از نشانه‌های افسردگی و چگونگی حمایت عاطفی بی‌اطلاع‌اند.

راهکار سیاستی در این حوزه،  سرمایه‌گذاری در آموزش روانشناختی کادر درمان به ویژه مهارت‌های ارتباطی و مدیریت منابع و اجرای برنامه‌های آموزشی هدفمند برای والدین جهت تقویت مهارت‌های خوداتکایی در کودک و ارائه حمایت عاطفی مؤثر می باشد.

تصادفات جاده‌ای تنها پایان درد جسمانی نیست. اگر کودک شما یا اطرافیانتان دچار حادثه شد، به نشانه‌هایی مانند انزوا، کاهش تمایل به جمع، یا تغییرات خلقی توجه کنید. 

حمایت عاطفی فعالانه و کمک گرفتن از متخصصان روانشناسی برای بهبود کامل روانی کودک حیاتی است و نباید پس از بهبودی جسمی نادیده گرفته شود.

کاهش افسردگی ناشی از حوادث ترافیکی در کودکان نیازمند یک رویکرد چندوجهی و هماهنگ بین سیاست‌گذاران، سیستم درمانی و خانواده‌ها است. ما باید از رویکرد واکنشی به رویکردی پیشگیرانه در حوزه سلامت روان پس از سانحه حرکت کنیم.